Yamuna's Gitarthasangraha
back
sva-dharma-jJAna-vairAgya-sAdhya-bhakty-eka-gocaraH /
nArAyaNaH paraM brahma gItA-ZAstre samIritaH //1//
jJAna-karma-Atmike niSThe yoga-lakSe su-saMskRte /
Atma-anubhUti-siddhya-arthe pUrva-SaTkena coditaH //2//
madhyame bhagavat-tattva-yAthAtmya-avApti-siddhaye /
jJAna-karma-abhinirvartyo bhakti-yogaH prakIrtitaH //3//
pradhAna-puruSa-vyakta-sarva-IZvara-vivecanam /
karma dhIr bhaktir ity-Adi-pUrva-ZeSo 'ntima-uditaH //4//
asthAna-sneha-kAruNya-dharma-adharma-dhiyA-kulam /
pArthaM prapannam uddiZya ZAstra-avatraNaM kRtam //5//
nitya-Atma-asaGga-karma-iha-gocarA sAMkhya-yoga-dhIH /
dvitIye sthita-dhI-lakSyA proktA tan-moha-ZAntaye //6//
asaktyA loka-rakSAyai guNeSv Aropya kartrktAm /
sarva-IZvare vA nyasya+uktA tRtIye karma-kAryatA //7//
prasaGgAt sva-svabhAva-uktiH karmaNo 'karmatA+asya ca /
bhedA jJAnasya mAhAtmyam caturtha-adhyAya ucyate //8//
karma-yogasya saukaryaM ZaighryaM kAZcana tad-vidhAH /
brahma-jJAn-prakAraZ ca paJcama-adhyAya ucyate //9//
yoga-abhyAsa-vidhir yogI caturdhA yoga-sAdhanam /
yoga-siddhaH sva-yogasya pAramyaM SaSTha ucyate //10//
sva-yAthAtmyaM prakRtyA+asya tirodhiH ZaraNA-gatiH /
bhakta-bhedaH prabuddhasya ZraiSThyaM saptama ucyate //11/
aiZvarya-akSara-yAthAtmyaM bhagavac-caraNa-arthiNAm /
vedya-upAdeya-bhAvAnAm aSTame bhede ucyate //12//
sva-mAhAtmyaM manuSyatve paratvaM ca mahA-AtmanAm /
viZeSo navame yogo bhakti-rUpaH prakIrtitaH //13//
sva-kalyANa-guNa-Anantya-kRtsna-sva-adhInatA-matiH /
bhakty-utpatti-vivRdhy-arthA vistIrNA daZama-uditA //14//
ekAdaZe 'sya yAthAtmya-sAkSAtkAra-avalokanam /
dattam uktA vidi-prAptyor bhakty-eka-upAyatA tathA //15//
bhakti-ZraiSThyam upAya-uktir aZaktasya+Atma-niSThatA /
tat-prakArAs tv atiprItir bhakte dvAdaZa ucyate //16//
deha-svarUpam Atma-Apti-hetur Atma-viZodhanam /
bandha-hetur vivekaZ ca trayo-daZa udIryate //17//
guNa-bandha-vidhau teSAM kartRtvam tan-nivartanam /
gati-traya-sva-mUlatvaM catur-daZa udIryate //18//
acin-miZrAd viZuddhAc ca cetanAt puruSa-uttamaH /
vyApAnAd bharaNAt svAmyAd anyaH paJca-daZa-uditaH //19//
deva-asura-vibhAga-ukti-pUrvikA ZAstra-vaZyatA /
tattva-anuSThAna-vijJAna-sthemne SoDaZa ucyate //20//
aZAstram AsuraM kRtsnam ZAstrIyaM guNataH pRthak /
lakSaNaM ZAstra-siddhasya tridhA sapta-daZa-uditam //21//
IZvare kartRtA-buddhiH sattva-upAdeyatA-antime /
sva-karma-pariNAmaZ ca ZAstra-sAra-artha ucyate //22//
karma-yogas tapas-tIrtha-dAna-yajJa-Adi-sevanam /
jJAna-yogo jita-sva-antaiH pariZuddha-Atmani sthitiH //23//
bhakti-yogaH para-aikAntya-prItyA dhyAna-AdiSu sthitiH /
trayAnAm api yogAnAM tribhir anyonya-saMgamaH //24//
nitya-naimittikAnAM ca para-ArAdhana-rUpiNam /
Atma-RSTes trayo 'py ete yoga-dvAreNa sAdhakAH //25//
nirasta-nikhila-ajJAno dRSTvA+AtmAnaM para-anugam /
pratilabhya parAM bhaktiM tayA+eva+avApnoti tat-padam //26//
bhakti-yogas tad-arthI cet samagra-aiZvarya-sAdhanam /
Atma-arthI cet trayo 'py ete tat-kaivalyasya sAdhakAH //27//
aikAntyaM bhagavaty eSAM samAnam adhikAriNAm /
yAvat-prApti para-arthI cet tad eva+atyantam aZunute //28//
jJAnI tu parama-ekAntI tad-Ayatta-Atma-jIvanaH /
tat-saMZleSa-viyoga-eka-sukha-duHkhas tad-eka-dhIH //29//
bhagavad-dhyAna-yoga-ukti-vandana-stuti-kIrtanaiH /
labdha-AtmA tad-gata-prANa-mano-buddhi-indriya-kriyaH //30//
nija-karma-Adi-bhakty-antaM kuryAt prItyA+eva kAritaH /
upAyatAM parityajya nyasyed deve tu tAm abhIH //31//
aikAntya-atyanta-dAsya-eka-ratis tat-padam ApnuyAt /
tat-pradhAnam idaM ZAstram iti gItArthasaMgrahaM //32//
back