Yamuna's Isvarasiddhi
back
tatra kasyacid ekasya vaZe viZvaM pravartate /
iti sAdhayituM pUrvaM pUrva-pakSaM pracakSmahe //1//
tatra mImAMsakAH prAhuH --- na+ayaM sarva-artha-darZana-Zakti-sampannaH puruSo 'bhyupagamam arhati, atipatita-sakala-sAdhaka-pramANa-sambhAvanA-bhUmitvAt sphuTa-vividha-bAdhakatvAc ca / tathA hi --- asya pratyakSam anyad vA sAdhakaM bhavet ? pratyakSam api laukikaM yaugikaM vA ?
vyavasthita-mita-sva-arthaM na tAvad iha laukikam /
sAdhanaM tena sarva-artha-taj-jJAna-Ader asiddhitaH //2//
sarva-artha-darZana-Zakti-ZAlinam avagamayatA hi deZa-kAla-svabhAva-viprakarSa-vyavadhAna-juSaH sarva eva+arthAs darZanaM ZaktiZ ca gocarayitavyAni / na ca vidyamAna-indriya-sannikarSa-yogya-katipaya-viSaya-niyata-vRtter laukika-pratyakSasya niravadhir ayaM mahimA saMbhAvanA-bhUmir iti katham iva tad iha sAdhanam iti manyemahi /
na+api yogi-pratyakSam asya sAdhakam; yataH ---
pratyakSatve tad apy evaM vidyamAna-eka-gocaram /
bhUta-Adi-gocaraM na+eva pratyakSaM pratibhA-Adivat //3//
tat khalu yogi-vijJAnam aindriyakaM na vA ? aindriyakam api bahir-indriya-sambhavam Antara-karaNa-janitaM vA ? bahir-indriyANi tAvat samadhigata-nija-viSaya-sannikarSa-sahakArINi tad-gocara-jJAna-jananAni+iti jagati viditam / ato na rasana-Adibhir ajAta-ativRtta-vyavahita-Adi-sakala-viSaya-vedana-prasaGgaH / na ca+avidyamAnair ajAta-AdibhiH saMbhavati sannikarSaH; tasya hy AZrayatvAd AZraya-abhAve tad-asambhavAt / ato 'pekSito 'rtha-sannikarSaH / sahakAri-virahe katham indriyANy atIta-Adi-viSaya-sAkSAtkArAya kalperan ? / bhavati ca --- yat yat-sahakAri yat-kArya-jananam, tat tad-abhAve na taj janayati ; yathA kSiti-salila-sahakAri aGkura-kArya-janana-bIjaM kSity-Ady-abhAve 'Gkuram / artha-sannikarSa-sahakArINi bahir-indriyANi jJAna-jananAni+iti tAny api na+atIte 'nAgate vA 'rthe jJAnaM janayanti+iti na tad upajanitaM pratyakSaM yathA-ukta-viSaya-niyamam atikrAmati /
na+apy antarakaraNa-sambhavam, Antaragocara eva sukha-Adau sva-anta-svAtantryAt / bAhya-viSaya-mitiSu ca manaso niraGkuZa-karaNatA-aGgIkAre hi kRtaM cakSur-AdibhiH / ataZ ca kaZcid andho badhiro vA bhavet / bhavati ca+atra vimati-padaM mano bahir-indriya-nirapekSaM na bAhya-pratyakSa-gocare pravartate, tatra tat-tantra-vRttitvAt / yady atra yat-tantra-vRtti na tat tan-nirapekSaM tatra pravartate, yathA ''loka-apekSa-pravRtti cakSuH sva-gocare 'ndha-tamasa iti / na ca siddha-auSadha-mantra-tapaH-samAdhi-mahima-samAsAdita-atiZayAni+indriyANi kadAcid apajahati samadhigata-viSaya-niyamam iti sambhavati; sAMsiddhika-sAmArtha-AvirbhAva-eka-phalatvAt teSAm, sAmarthyasya ca pratiniyamAt / na khalu suprayukta-bheSa-ja-Zata-vihita-saMskAram api ZrotraM rUpa-rasa-vibhAva-avagamAya kalpate / bhavati ca --- vivAda-adhyAsita-bAhya-abhyantara-karaNa-pATava-atiZayo 'nullaGghita-sImA, aindriyaka-prakarSatvAt, dRZyamAna-tat-prakarSavat ity aindriyakaM jJAnaM na+atIta-Adi gocarayati /
bhAvanA-prakarSa-paryanta-janmanas tu saty api viZada-nirbhAsatve prAcya-anubhava-gocarAd anadhikam adhikaM vA 'dhyavasyataH smRti-vibhrama-srotasor anyatara-Avarta-parivartinaH kutaH prAmANya-kUla-pratilabhaH ? kutastarAM ca pratyakSatayA+uttambhanam ? / pratyakSasya vA sataH katham iva vidita-viSaya-niyama-vyatikramaH ? atikrAmato vA kutaH pratyakSatvam iti na viZva-anubhava-aiZvarya-ZAlini pratyakSaM pramANam /
na+api pramANa-antaram / tat khalv anumAnam Agamo vA ? anumAnam api viZeSato dRSTaM sAmAnyato dRSTaM vA ? tatra sakala-padavI-davIyasi bhavati na tAvat sva-lakSaNa-sAkSAtkAra-pUrvaka-avinAbhAva-avadhAraNa-adhIna-udayatvAd idam anumAnam udetum alam / na hy anavagata-cara-huta-bhujas tad-avinAbhAvitayA dhUmam anusandhAtum IZate / na ca sarva-artha-nirmANa-sAkSAtkAra-paTIyasi liGgaM sAmAnyato dRSTam api kiJcana labhate /
nanv eka-cetana-adhInaM vivAda-adhyAsitaM jagat /
acetanena+anArabdhatvAd aroga-sva-ZarIravat //4//
tathA sarva-artha-nirmANa-sAkSAtkaraNa-kauZalam /
kAryatvAd eva jagatas tat-kartur anumIyatAm //5//
sarvaM hi kAryam upAdAna-upakaraNa-sampradAna-prayojana-saMvedi-cetana-racitam avagataM ghaTa-maNika-gRha-Adi / kAryaM ca vimati-padam avani-giri-mahA-arNava-Adi+iti tad api tathA-vidha-buddhimad-dhetukam adhyavasIyate / na ca kAryatvam asiddham iti vAcyam, avayava-sanniveZa-Adibhir hetubhis tat-siddheH / iha ca+anya-avayavibhyaH prabhRti A-dvyaNukam akhilam avayavi krama-nihIyamAna-nAnA-avayava-vyatiSaGga-viZeSa-janitam avagatam ity antata upAdAnaM catur-vidhAH parama-aNavaH prapaJcasya / teSAm Adi-parispandasya tad-anuguNa-adRSTa-viZiSTa-tat-tat-kSetra-jJa-saMyoga-asamavAyikAraNaka iti upakaraNam api samasta-kSetra-jJa-vartini dharma-adharma-lakSaNAny adRSTAni / prayojanaM punas-tad-abhinirvartita-vicitra-artha-kriyA-kAraZ cetana-upakAra-pakAra-bhedo 'payantaH / tad-upabhujasta eva kSetra-jJAH sampradAnam / na ca+amI sva-samavAyinAv api dharma-adharma-avalam avalokayitum iti tad-atirekI nikhila-bhuvana-nirmANa-nipuNo 'dhikaraNa-siddhAnta-samadhigata-niratiZaya-sahaja-sakala-viSaya-saMvid-aiZvarya-Zakty-atiZayaH puruSa-dhaureyakaH kim iti na sAmAnyato-dRSTa-liGgAd anumIyate ?
tad idam avidita-anumAna-vRttasya sva-mati-racita-tarala-tarka-ullasitam iti parihasanti mImAMsakAH / tathA hi --- kim idam eka-cetana-adhInatvaM nAma+abhipretaM tanu-bhuvana-AdeH ? / tad-Ayattatvam iti cet;
kim asya tasminn AyattaM kiM nu janma+atha vA sthitiH /
pravRttir vA ''dyayos tAvat sAdhya-hInaM nidarZanam //6//
na khalu ZarIram eka-cetana-adhIna-utpatti-sthiti / ye hi yad-deha-adhIna-sukha-duHkha-upabhoga-bhAginaH, bhavati hi tad-ucita-adRSTa-ZAlinAM sarveSAm eva teSAM tad-dehina iva tad-utpatti-sthiti-nimittatvam / api ca ZarIra-avayavinaH sva-avayava-samavAya-lakSaNA sthitir avayavy-atiSaGga-viZeSAd Rte na cetayitAraM param apekSate / yA punas tad-apekSiNI prANana-lakSaNA sthitiH, na sA pakSIkRte kSity-Adau sambhavati+iti sthitim api na+eka-rUpAM pakSa-sapakSa-anuyAyinIm udIkSAmahe / eka-cetana-adhIna-pravRttitve tu prabala-bahu-jana-sarabhasa-prayatna-pracAlyair upala-taru-ratha-Adibhir vyabhicAraH / ArabdhatvAd eva ca+etat-sAdhya-siddha-abadhikam idam upAdAna-viZeSa-vacanam /
cetana-adhInatA-mAtra-sAhdane siddha-sAdhyatA /
cetanair bhoktRbhir bhogyaH karmabhir janyate hi naH //7//
yuktaM ca+etat --- yad-ubhaya-vAdi-siddhAnAm eva cetanAnAM kartRtva-abhyupagamaH; lAghavAt / na ca+upAdAna-Ady-anabhijJatayA tat-pratikSepaH /
upAdAnaM pRthivy-Adi yAga-dAna-Adi sAdhanam /
sAkSAtkartuM kSamante yat sarva eva ca cetanAH //8//
adyavad eva viZvambhara-AdayaH krama-prApta-Agantuka-upacaya-apacaya-eka-deZa-ZAlino na yugapad eva niravaZeSa-vilaya-janana-bhAgina ity-antima-parama-aNu-sAkSAtkAro na kartR-bhAva-upayogI /
karmaNaH Zakti-rUpaM yad-pUrva-Adi-pada-Aspadam /
mA bhUt pratyakSatA tasya Zaktimad dhy akSa-gocaraH //9//
na khalu kulAla-AdayaH kumbha-Adi-kAryam ArabhamANAs tad-upAdAna-upakaraNa-bhUta-mRd-daNDa-cakra-Adi-kArya-utpAdana-ZaktiM sAkSAtkRtya tat tad Arabhante / yadi paraM Zaktim aviduSAm abhilaSita-sAdhane tad-upAdAna-Adi-vyavahAro 'nupapannaH, iha tu ---
AgamAd avagamyante vicitrAH karma-ZaktayaH /
tena karmabhir AtmAnaH sarvaM nirmimatAM pRthak //10//
api ca tad eva cetana-karTrkaM jagati paridRZyate, yad eva Zakya-kriyaM Zakya-jJAna-upAdAna-Adi ca / na ca tathA mahI-mahIZvara-mahArNava-Adi+iti katham iva tat-tat-kAryatvam ? kathantarAM ca tad-upAdAna-upakaraNa-AdeH sAkSAtkAra-gocaratA ? yAdRZaM hi kAryam upAdAna-Ady-abhijJa-pUrvakam avagataM ghaTa-maNika-Adi, tAdRZam eva hi tathA-vidha-buddhimad-dhetukatva-anumAnAya prabhavati /
api ca+anIZvareNa parimita-Zakti-jJAnena vigrahavatA 'navApta-kAmena kRtam avagataM ghaTa-Adi-kAryam iti tathA-vidhaM boddhAram upasthApayan hetur abhimata-puruSa-sArvajJya-sarva-aiZvarya-Adi-viparyaya-sAdhana-Adi-viruddhaH syAt / na ca+evaM sati sarva-anumAna-vyavahAra-uccheda-prasaGgaH ZaGkitavyaH / pramANa-antara-gocare hi liGgini liGga-balAd Apatato viparIta-viZeSAMs tat-pramANam eva pratiruNaddhi / iha punar atipatita-sakala-mAna-antara-karma-bhAve sarva-nirmANa-nipuNe siSAdhayiSite yAvanto 'nvaya-vyatireka-avadhAritA-avinA-bhAva-bhAjo dharmAs tAn apy aviZeSeNa+upasthApayati /
api ca ---
svArtha-kAruNya-bhAvena vyAptAH prekSAvataH kriyAH /
IZvarasya+ubhaya-abhAvAj jagat-sargo na yujyate //11//
avApta-kAmatvAn na tAvad Atma-arthe sRjati; pralaya-samaye pralIna-sakala-karaNa-kalevara-Adi-bhoga-upakaraNatayA ca cetanAnAM duHkha-abhAvAt duHkhi-darZana-janita-kRpA-prayuktir api na+asti+iti vyApaka-bhUta-sva-artha-kAruNya-nivRtter vyApya-bhUtayA prekSAvat-pravRttyA 'pi nivartitavyam /
sukha-ekatAnaM janayej jagat-karuNayA sRjan /
tat-karma-anuvidhAyitve hIyeta+asya sva-tantratA //12//
na ca+upAdAna-Adi-sAkSAtkAriNi eva kartRtvam ity api niyamaH; upAdAnam upakaraNaM ca+aviduSa eva+Atmano jJAna-AdiSu kartRtvAt /
ataH ---
asiddhatvAd viruddhatvAd anaikAntyAc ca varNitAt /
kAryatva-hetor jagato na yathA-udita-kartRtA //13//
prayogaZ ca bhavati --- mahI-mahIdhara-Adi kAryaM na bhavati, prasiddha-kArya-vilakSaNatvAt, gaganavat; aZakya-darZana-upAdAna-upakaraNatvAd vA, vyatirekeNa ghaTa-Adivat / parama-aNavo na pratyakSAH niratiZaya-sUkSma-dravyatvAt, tathA+eva ghaTa-Adivat / vimati-viSayaH kAle na loka-ZUnyaH, kAlatvAd idAnIntana-kAlavat / tanu-bhuvana-Adi-IZvara-kartRkaM na bhavati kAryatvAt tadvad eva / IZvaraH kartA na bhavati prayojana-rahitatvAd aZarIratvAd vA mukta-Atmavad iti /
atra brUmo na kAryatvaM kSity-Adau Zakya-nihnavam /
sabhAgatvAt kriyAvattvAt mahattvena viZeSitAt //14//
tAdRZAd eva mUrtatvAd bAhya-pratyakSatA-anvitAt /
sa-sAmAnya-viZeSatvAd ity-Adibhyo ghaTa-Adivat //15//
na ca+IdRZa eva sanniveZaH kAryaH, na+itara ity avayava-sanniveZa-viZeSa-pratiniyataM rUpa-bhedam udIkSAmahe / yat tu Zakya-kriyaM Zakya-jJAna-upAdAna-upakaraNaM ca kriyata iti, tad astu nAma / kin tu te kriyA-jJAna-ZaktI kriyA-jJAnAbhyAm eva samadhigamanIye / te ca kSity-AdiSu yathA-ukta-sAdhana-bala-samupasthApite iti na viZeSaH prasiddha-prAkAra-gopura-Adi-kAryebhyas tanu-bhuvana-AdeH / na ca+etAvAn eva kriyA-gocara iti viSaya-niyamaH kaZcit kriyAyA dRSTaH; yena+idam aZakya-kriyam adhyavasyema / siddhe ca kAryatve tad-upAdAna-Adi-sakSAtkaraNa-tad-adhiSThAna-tat-preraNa-nipuNaH puruSa-viZeSaH sidhyaty eva /
adhiSThAnaM ca tat-pravRtty-anuguNa-saGkalpavad-IZvara-sannikarSaH, kSetra-jJena+iva sva-ZarIra-Adau / sa ca dravyaiH saMyoga-lakSaNaH, tad-guNais tu saMyukta-samavAya-rUpaH / pravRttiZ ca parama-aNUnAM parispanda-lakSaNA; dharma-adharmayos tu phala-udaya-anukUla-tAdRZa-deZa-kAla-Adi-sahakAri-sahitatA / tAbhyAM dharma-adharmAbhyAm eva phalam, cetana-anadhiSThitAnAM sarveSAm eteSAm acaitanyena+akiJcitkaratvAt / na hi cetanena vardhakinA 'nadhiSThitA vAsI deZa-kAla-Adi-sahakAri-Zata-samadhigame 'pi yUpa-AdIny upAdayitum alam / bIja-aGkura-Adayas tu pakSa-antarbhUtA iti tair vyabhicAra-vacanam anabhijJatayA+eva ZrotriyANAm / etena sukha-Adibhir vyabhicAro 'pi pratyuktaH / na ca+ubhaya-vAdi-siddhatA-mAtreNa kSetra-jJAnAm eva+IdRZa-adhiSThAtRtva-kalpanam ucitam; teSAM sUkSma-vyavahita-Adi-darZana-aZakter niZcitatvAt / dRSTa-anusAriNI hi sarvatra kalpanA; na dRSTa-virodhinI / na ca+evam IZvarasya+aZaktir niZcitA; pramANa-antaratas tat-siddheH / yathA-udita-pramANa-balena sidhyan sAMsiddhika-sarva-artha-darZana-tat-preraNa-Zakti-sampanna eva sidhyati; kAryatvasya samartha-kartR-pUrvakatvena pratibandhAt /
yat tu parimita-Zakti-jJAna-anaiZvarya-Ady-ApAdanAd dharma-viZeSa-viparIta-sAdhanatvam udbhAvitam, tad atisthavIyaH, aprayojakatvAt teSAm / na hi kiJcit kriyamANaM kartur artha-antara-viSayam asAmarthyam ajJAnaM vA sva-utpattaye 'pekSate; sva-sampAdana-samartha-kartR-mAtra-AkSepAt kevala-vyatireka-asiddheH / tAvatA+eva+upapadyamAne kArya-udaye sambandhino 'kiJcitkarasya+artha-antara-viSayasya+abhAvasya hetutva-kalpanA-anupapatteH / api ca kiM tad-itara-samasta-vastu-viSayam ajJAna-Adi vyApakam, uta katipaya-gocaram iti vivecanIyam / na tAvad aZeSa-viSayam, anupalabdheH / na khalu kumbha-kAraH kumbha-atireki kim api na vijAnAti / atha katipaya-viSayam ? tad api na, aniyata-viSayatayA tasya tasya vyabhicAra-darZanAt / na ca+asti kiJcid-vyavasthitam, yad avidyA-AdimAn eva kartRtAm anubhavati /
na ca ZarIriNA+eva kartrA bhAvyam, ZarIra-grahaNena+eva+anaikAntyAt / na khalu ZarIra-viZiSTas sann eva+ayam AtmA ZarIram upAdatte, ayogino yugapad-aneka-ZarIra-grahaNa-ayogAt / pUrva-deha-parityAgena deha-antara-prApaka-karma-prerita-prANa-sahAya eva deha-antaraM praviZati+ity upapAditam Atma-cintAyAm /
kiJcid AtmA ZarIram adhitiSThato 'dhiSThAna-kriyA-karma-bhUtasya dehasya+adhiSThAtR-daZa(deha?)-anupraveZo 'nupapannaH, yugapad eka-kriyAyAm ekasya karma-kartRtva-virodhAt / adhitiSThAsita-deha-saMyogavata eva tat-pravRtty-anuguNa-prayatna-yoga-lakSaNam adhiSThAnaM dRSTam iti cet; astv eka-tattva(stva)-sambaddhasya+adhiSThAna-anupapatteH prerya-vastu-sambandhinA prerakeNa bhavitavyam iti; na yato 'nyad apy adhiSThIyamAnaM mAna-daNDa-Adi sva-sambandhinA+eva+adhiSThIyate / tena+adhiSThAna-kriyA-apekSita-adhiSTheya-pada-artha-sambandha-mAtra-atirekeNa deha-sambandho nAma+aparo na+AdartavyaH / asti ca+IZvarasya+api jagad-upAdAna-upakaraNais sambandha ity uktam eva /
atha sva-deha-vyatirikte vastuni pravRtti-viZeSa-karatvaM deha-dvAreNa+eva / dRSTaM hi daNDa-cakra-AdiSu kara-saMyoga-AdinA kulAla-AdeH pravartayitRtvam ity ucyeta; tad api na; abhidhyAna-mAtreNa+eva para-ZarIra-gata-gara-nirasana-c(v?)isAraNa-darZanAt / katham asati ZarIre para-preraNa-AtmakaH saGkalpa iti cet; kiM ZarIraM saGkalpayati, yena tad-abhAve na bhavet ? / karaNam iti cen na; manasaH karaNatvAt / kim asati+IZvarasya manaH ? bADham / nanv evaM vigraha-dharma-adharma-anAZvarya-AdayaH sAdhAraNa-dharmAH prAduHSyuH / mA+evam; kAryatva-AkSipta-samartha-kartRmattvAd(-ttva-artha?) draDhimnA+eva+apAsatvAt / manaso nitya-indriyatayA deha-apagame 'pi sambandha-abhyupagamAd anaikAntikaZ ca / yAvad dhi dRSTa-anuguNaM vyAptay-upayogi, tAvad anujJAyate / na ca+asmad-Ader manasA 'py acintya-racanasya+aparyanta-vistArasya mahAbhUta-bhautika-prapaJcasya prAdeZika-ZarIrakaH kiJcij-jJaH puNya-pApa-paravaZa-gatir alaM nirmANAya+ity aparimita-jJAna-aiZvarya-ZaktiH ZarIra-Ady-anapekSaH saGkalpAd eva sakala-bhuvana-nirmANa-kSamaH kartA siddhaH /
IdRZena kartrA ghaTa-AdiSu kAryatvasya sambandho na dRSTa iti cet; atigahana-giri-taTa-adhiSThAnena+atiprakRSTa-adRSTa-cara-indhana-nivaha-sambandhinA hutavaha-viZeSeNa mahAnasa-Adau dhUmasya vA kiM sambandho dRSTaH ? yena dhUma-viZeSa-darZanAt giri-Zikhare tathA-vidha-agnir anumIyate / yAdRZo dhUmo yatra+avagataH tatra+eva tAdRZas tat-sampAdana-samartho dRStAnta-bhUmAv aparidRSTo 'pi sAmAnya-vyApti-balena pakSa-dharmatA-vaZAt sidhyati+iti cet; tad idam asmAbhir abhidhIyamAnaM kim iti na hRdayam adhirohati bhavatAm / iha+api kAryatvaM samartha-kartR-pUrvakatvena ghaTa-AdiSu vidita-sambandha-niyamaM kStity-AdiSu dRZyamAnaM sva-sampAdana-samartham adRSTa-pUrvam eva buddhimat-kartAram upasthApayati / yathA+eva hi deZa-kAla-indhana-parimANa-Adi-viZeSa-anAdareNa dhUmasya sva-udaya-anuguNa-hutavaha-mAtreNa sambandha-niyamaH, tathA+eva+anIZvaratva-akiJcij-jJatva-ZarIritva-puNya-pApa-para-vaZatvam anuSyatva-Adi-viZeSa-prahANena kAryasya sva-nirmANa-samartha-buddhimat-kartR-mAtreNa sambandha-niyama-niZcaya iti na kaZcid-viZeSaH /
api ca vibhu-dravya-saMyoginaH parispandavataZ ca sarvatra sparZavattva-avyabhicAre 'pi jJAna-sukha-Adi-nitya-dravya-viZeSa-guNa-anumita-Atma-saMyogino manasaH katham iva sparZa-rahitatatvam ? kathaM ca vAyavIya-dravyasya mahima-guNa-ZAlino niyata-adhiSThAna-sparZanatva-niyama-darZane 'pi tvag-indriye tad-viparyayaH ? taijasasya vA rUpa-sparZayor anyattarasya vA prAkaTya-niyame 'pi rUpa-upalambha-sAdhanatA 'numita-taijasa-bhAvasya cakSuSo niyamena tad-ubhaya-anudbhava-abhyupagamaH ? / atha kArya-darZana-anumita-sad-bhAvAnAM taijasa-Adi-bhAve 'pi tat-tad-viZeSaNAM yogya-anupalabdhi-bAdhitatvAt tad-abhyupagame 'neka-niyama-bhaGga-prasaGgAc ca tathA 'bhyupagamaH, hanta tarhi prakRta-viSaye 'pi prasaJjita-dharma-viZeSANAm anupalambha-bAdhA-viZeSAt aneka-niyama-darZana-vighAta-prasaGgAc ca tathA 'bhyupagama iti sarvaM samAnam anyatra+abhiniveZAt /
dRZyante hi nItayaH / yathA vivAda-AspadaM parama-aNv-Adi prekSAvat-preritaM ca+iSTate, acetanatvAt; yad acetanaM tat tathA, yathA tathA-vidhaM kanduka-Adi / tathA vivAda-adhyAsitA bAhya-abhyantara-pravRttayaH prakRty-upa-karaNa-pratyakSa-pUrvikAH kAryatvAt tadvad eva /
pratyakSaM tat prameyatvAt padArthatvAd ghaTa-Adivat/
eka-icchA-anuvidhAyi+idam acaitanyAt sva-dehavat //16//
ekena+abhiSThitAH kAryaM kurvate sarva-cetanAH /
deha-sambandha-sApekSa-kArya-kRttvAt tvag-Adivat //17//
eka-pradhAna-puruSaM vivAda-adhyAsitaM jagat /
cetana-acetana-AtmatvAd eka-rAjaka-deZavat //18//
back